Wat een pech, je vakantiedagen zijn weg! Of toch niet?

Over niet al te lange tijd staat de zomervakantie weer voor de deur. Maar hoe zat het ook alweer met die vakantiedagen? Niet opgenomen vakantiedagen komen te vervallen, toch? Of toch niet?

Wettelijk kader

Het ligt inderdaad een stuk genuanceerder. Allereerst het wettelijk kader: iedere werknemer heeft jaarlijks recht op een vakantie die (minimaal) gelijk staat aan 4 keer de overeengekomen arbeidsduur per week. Bij een fulltime werkweek van 40 uur gaat het dan om 20 vakantiedagen. Deze dagen noemen we de ‘wettelijke vakantiedagen’. Eventuele extra vakantiedagen die volgen uit de arbeidsovereenkomst of cao worden ‘bovenwettelijke vakantiedagen’ genoemd en hebben een vervaltermijn van 5 jaar.

Vervaltermijn wettelijke vakantiedagen

De wettelijke vakantiedagen vervallen 6 maanden na de laatste dag van het kalenderjaar waarin deze zijn opgebouwd. Per 1 juli dus. Dit is slechts anders indien de werknemer tot aan dat moment redelijkerwijs niet in staat is geweest om de resterende vakantiedagen op te nemen. Uit rechtspraak van het Europese Hof van Justitie uit 2018 volgt dat de werkgever zijn werknemers daadwerkelijk in staat moet stellen om voldoende vakantie op te nemen. De werkgever heeft in feite een inspanningsverplichting ten aanzien van de opname van wettelijke vakantiedagen.

vakantiedagen-verval

Fundamenteel recht

Het recht op vakantie is immers een fundamenteel Europees recht en een bijzonder belangrijk principe van het sociaal recht van de Europese Unie. Het recht op vakantie is tweeledig: het is enerzijds bedoeld om de werknemer in staat te stellen uit te rusten van de verrichte arbeid, anderzijds moet het de werknemer in staat stellen om te genieten van ontspanning en vrije tijd. Deze twee aspecten worden samen de ‘recuperatiefunctie’ van vakantie genoemd.

Informatieplicht

De werkgever moet zijn werknemers dus wijzen op het risico van het vervallen van de wettelijke vakantiedagen en hen formeel tot het opnemen van vakantie aanzetten. Kan de werkgever niet aantonen dat hij de werkgever tijdig en duidelijk over de vervaltermijn heeft geïnformeerd? Dan behoudt de werknemer zijn recht op de nog niet-opgenomen wettelijke vakantiedagen na afloop van de vervaltermijn. Uit rechtspraak volgt dat de betreffende vakantiedagen in dat geval pas vijf jaar na het jaar van opbouw verjaren, net als de bovenwettelijke vakantiedagen.

Tips

Enkele tips om te voorkomen dat er een stuwmeer aan vakantiedagen ontstaat:

  • Stuur werknemers periodiek een e-mail over het aantal resterende vakantie-uren en de vervaltermijnen. Wijs hen erop dat ze die vakantie-uren tijdig dienen op te nemen.
  • Het is verstandig om werknemers met een hoog vakantiesaldo tijdig persoonlijk aan te sporen vakantie op te nemen en hen te wijzen op het risico van het vervallen van hun wettelijke vakantiedagen. Het is raadzaam om dit vervolgens schriftelijk te bevestigen aan de werknemer. De werkgever moet immers kunnen aantonen dat hij heeft voldaan aan zijn inspanningsverplichting.  

Juridisch advies

Vragen over dit onderwerp of over een ander arbeidsrechtelijk probleem? Neem gerust contact op!